Projekt Warstwy Pamięci

Interaktywna mapa „Warstwy Pamięci” jest jednym z najistotniejszych projektów zrealizowanych w ostatnim czasie przez Redutę, powstał by upowszechniać prawdziwa historię Polski poprzez wizualizację na internetowej mapie najważniejszych wydarzeń i w ten sposób służyć edukacji młodego pokolenia i upowszechniania historii Polski. W pierwszym etapie pokazujemy na mapie miiejsca martyrologii obywateli Rzeczypospolitej w trakcie II wojny światowej i okresie komunistycznego zniewolenia – okupacji sowieckiej. Upamiętniamy Ofiary – polskich obywateli, którzy zostali zmordowani w czasie okupacji niemieckiej i sowieckiej, ale również by ukazać skalę dramatu społeczeństwa polskiego w latach 1939-1989.
Mapa „Warstwy Pamięci” składa się z kolejnych warstw na których będą lokalizowane istotne wydarzenia z historii Polski. Jako pierwsza warstwę prezentujemy martyrologię obywateli polskich (i nie tylko) ukazującą miejsca mordu tysięcy polski obywateli, którzy zginęli podczas II Wojny Światowej na terenach niewolonych przez okupantów, a określonych w granicach Polski pojałtańskiej oraz miejsca obozów śmierci, koncentracyjnych, katowni niemieckich i sowieckich. Docelowo na mapie mogą znaleźć się również miejsca pamięci, które rozsiane są niemalże na całym globie (np. w granicach dzisiejszych Niemiec, dzisiejszej Rosji, dzisiejszego Kazachstanu, Uzbekistanu, Turkmenistanu, republik syberyjskich itd.), gdyż dramat społeczeństwa polskiego a co za tym śmierć z rąk niemieckich, czy sowieckich okupantów nie zależały od granic. Pracujemy intensywnie nad tym, żeby pokazać te miejsca poza granicami Polski pojałtańskiej. Jest to ogrom pracy, ponieważ każde z tych miejsc trzeba ręcznie sprawdzić i przeprowadzić swoiste dochodzenie, czy lokalizacja na mapie odpowiada przekazowi historycznemu.
Miejsca wskazane na mapie związane są z wydarzeniami historycznymi odnotowanymi w literaturze historycznej, pamiętnikarskiej oraz w przekazach medialnych. Uwidocznione na mapie punkty to miejsca, którymi mogą być byłe niemieckie obozy, więzienia, cmentarze, przydrożne krzyże, czy miejsca kaźni ukryte głęboko w lasach oraz inne obiekty, które związane są z wydarzeniami lub postaciami znaczącymi dla dziedzictwa Narodu i Państwa Polskiego.
Będziemy sukcesywnie zwiększać ilość prezentowanych miejsc. Posługujemy się wieloma narzędziami informatycznymi, aby miejsca znalezione w źródłach dokładnie zlokalizować. Nic jednak nie zastąpi pamięci ludzkiej i dlatego niezbędna jest współpraca pasjonatów historii i tych, nawet nie znających dokładnie przebiegu wydarzeń, lecz chcących w jakiś sposób uzupełnić nasz serwis, na przykład przez podanie dokładnej lokalizacji jakiegoś wydarzenia, które na naszej mapie może być umiejscowione po prostu w geograficznym centrum jakiejś miejscowości, a nie tam gdzie ono rzeczywiście miało miejsce – dlatego, że źródła historyczne lub wzmianki w literaturze przedmiotu nie mówią dokładnie gdzie coś się wydarzyło, jedynie wymieniają nazwę miejscowości.

Każdy przedstawiony na mapie punkt oznacza jakieś wydarzenie, posiada stosowaną adnotację, by każdy z nas mógł poznać fakty, szczegółów . Wielka i stale rosnąca ilość ilość – siłą rzeczy – powoduje, że powstające w sposób półautomatyczny opisy (czerpiące ze specjalnie stworzonej bazy danych) nie zawierają wszystkich szczegółów – i dlatego potrzebna jest współpraca społeczności, aby to uzupełnić.

Projekt „Warstwy Pamięci” narodził się w 2015 roku gdy do Reduty zgłosił się jeden z naszych Sympatyków, Pan Zbigniew Cofta i przedstawił mi wyniki swojej długoletniej pracy – tworzoną przez siebie listę miejsc pamięci w Polsce i na całym świecie. Przygotowana baza obejmowała kilkadziesiąt tysięcy miejsc pamięci, nie tylko tych nam znanych i upamiętnionych, ale przede wszystkim tych, które również były opisane w literaturze naukowej oraz innych opracowaniach, a jak dotąd nie zostały stosownie upamiętnione.
Wtedy się narodziła myśl, żeby przełożyć tę pracę na interaktywną mapę internetową.
Od pomysłu do realizacji upłynęło kilka lat. Realizacje projektu ograniczały wyłączenie środki finansowe potrzebne zarówno do przeprowadzenia analiz historycznych, uzupełnienia danych, jak również zbudowania serwisu w taki sposób, by możliwym było sukcesywne dodawanie kolejnych zweryfikowanych miejsc pamięci, ale również dodawanie kolejnych warstw związanych z historią Polski i Polaków.
W momencie pozyskania dofinansowania ze środków Funduszu Patriotycznego możliwym stało się zaprojektowanie i stworzenie serwisu – mapy z oznaczonymi punktami. Środki finansowe, którymi dysponowała Reduta pozwoliły na częściową realizację projektu tzn. zbudowanie serwisu i oznaczenie w sumie kilkunastu tysięcy miejsc wymienionych w literaturze jako miejsca kaźni, pola walki, obozy koncentracyjne, getta itd. . Przed nami kolejne wyzwanie – zdobycie funduszy, aby rozwijać serwis, dodawać kolejne miejsca pamięci (mamy ich jeszcze wiele tysięcy do zweryfikowania). Mam nadzieję, że mapa „Warstwy Pamięci” stanie się projektem, który wzbudzi zainteresowanie, a potrzeba jego rozbudowy zyska wsparcie finansowe osób, dla których prawda o Polsce i Polakach ma szczególne znaczenie.
Prowadząc analizy historyczne miejsc pamięci w niektórych przypadkach odnotowaliśmy pewne nieścisłości dotyczące dokładnego opisu danego miejsca np. w literaturze wspomina się o kilku niemieckich zbrodniach w Brodnicy – jednak bez dokładnej lokalizacji – na mapie widoczne będzie kilka oznaczeń Brodnicy. Dlatego też, zwracamy się do Państwa – naszych Sympatyków prośbą o zweryfikowanie tych danych i podanie dokładnej lokalizacji takich miejsc (mogą to być katownie, cmentarze, place, mogiły położone w lesie itp.), które zapewne żyją w lokalnej zbiorowej pamięci.
Liczmy na to, że znajdziemy rzeszę chętnych ludzi z lokalnych środowisk, którzy wspomogą dalszą realizację projektu poprzez przesyłanie do Reduty informacji zwierających ewentualne poprawki, bardziej rozbudowane opisy tego co się w danym miejscu wydarzyło, kto brał udział w wydarzeniu, kto zginął, a kto jest oprawcą, jakie były daty. Wielką wartością byłby również zdjęcia tych miejsc. Prosimy wszystkich o wzięcie udziału w tym projekcie. Dane które uwidoczniliśmy na mapie pochodzą przede wszystkim z kwerendy literatury przedmiotu i źródeł internetowych. W niektórych publikacjach mowa jest np. o kilku wydarzeniach w danej miejscowości, bez podawania dokładnej lokalizacji miejsca zdarzenia. A przecież w lokalnej społeczności na pewno przetrwała pamięć gdzie nastąpiło rozstrzelanie, gdzie był obóz pracy, a gdzie katownia gestapo albo UB. Chcemy żeby ta pamięć lokalna przełożyła się na uzupełnienie danych uwidocznionych na naszej mapie. Można to zrobić za pomocą specjalnego formularza na stronach www.zgloszenia.warstwypamieci.org
Naszym celem jest stworzenie serwisu, który będzie się rozwijał z udziałem społeczności, tych wszystkich, którzy są zainteresowani losem Polaków w czasie dwudziestowiecznej zawieruchy dziejowej.
Stworzenie mapy i oznaczenie miejsc upamiętniających Ofiary jest również szczególnie ważne w propagowaniu prawdy historycznej wśród szerokiej grupy odbiorców. Projekt „Warstwy Pamięci” wpisuje się w definicję dziedzictwa narodowego, a poprzez historyczny przekaz nie tylko pobudza naszą świadomość historyczną, ale również wzbogaca naszą wiedzę, a także kształtuje poczucie tożsamości narodowej, która jest gwarantem trwania narodu i zapewnienia ciągłości państwa.
Szanowni Państwo,
Będziemy publikować kolejne warstwy. Następną będzie warstwa „Pola chwały oręża polskiego”, na której przedstawimy miejsca w których walczyli polscy żołnierze, zarówno podczas II wojny światowej jak i podczas innych wojen i konfliktów. Pracujemy także nad warstwą „Sławni Polacy” gdzie przedstawimy sylwetki osób zasłużonych nie tylko na polu polityki czy wojskowości ale też nauki bądź działalności społecznej. Jesteśmy zatem na początku pracy, która ma służyć nie tylko upowszechnieniu historii Polski, ale ma to być tez narzędzie dla rodziców, nauczycieli, społeczności szkolnych oraz lokalnych organizacji i aktywistów do pobudzania świadomości narodowej. Wierzymy, ze wokół naszego projektu zgromadzą się pasjonaci, którzy będą uzupełniać treści, potwierdzać w terenie lokalizacje historyczne punktów, zbierać relacje, nadsyłać zdjęcia. Planujemy mapę „Warstwy Pamieci” jako w pełni multimedialną, by mogły się w niej pojawiać relacje świadków wydarzeń audio i video, informacje tekstów i zdjęcia źródeł historycznych.
Jednym z głównych celów działań realizowanych przez Redutę jest popularyzacja historii Polski opartej wyłącznie na przekazie zgodnym z prawdą historyczną. Mamy pełną świadomość, że dla niektórych środowisk w kraju i zagranicą prawda o historii Polski jest niewygodna a wręcz zbyteczna, gdyż zaburza i niszczy kreowaną przez te środowiska antypolską narrację.
Od wielu lat Reduta podejmuje wszelkie możliwe działania stając w obronie prawdy o Polsce i Polakach. Przy działaniach związanych interwencjami wobec oszczerstw, zniesławień i przekłamań dotyczących naszej Ojczyzny, przywiązujemy ogromną wagę do propagowania historii Polski. Widzimy wielką potrzebę odświeżania i uzupełniania wiedzy o wydarzeniach, które stanowią nasze dziedzictwo narodowe. Historia jest szczególną nauką, dzięki której poznajemy nasze tradycje, obyczaje, ale przede wszystkim wydarzenia i okoliczności, które ukształtowały całe pokolenia. To dzięki historii poznajemy źródła wartości, przykłady postaw godnych naśladowania, czerpiemy doświadczenia wyciągając wnioski na przyszłość.

Powrót do formularza zgłoszenia/poprawki punktu na mapie